สัมมาชีพชุมชน

ความเปนมา

แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ.2560-2564) กําหนดให การสรางความเปนธรรมลดความเหลื่อมล้ําในสังคม เปน ๑ ใน ๑๐ ยุทธศาสตร ที่มุงลดปญหา ความเหลื่อมล้ําดานรายไดของกลุมคนที่มีฐานะทางเศรษฐกิจสังคมที่แตกตางกัน แกไขปญหา ความยากจน เพิ่มโอกาสการเขาถึงบริการพื้นฐานทางสังคมของภาครัฐ รวมทั้งเพิ่มศักยภาพ ชุมชนและเศรษฐกิจฐานรากใหมีความเขมแข็ง เพื่อใหชุมชนพึ่งพาตนเองและไดรับสวนแบง ผลประโยชนทางเศรษฐกิจมากขึ้น นโยบายการบริหารราชการแผนดินของรัฐบาล (พลเอก ประยุทธ จันทรโอชา นายกรัฐมนตรี) กําหนดใหการลดความเหลื่อมล้ําของสังคมและการสรางโอกาสการเขาถึง บริการของรัฐเปน ๑ใน ๑๑ ดาน ที่มุงแกไขปญหาเกี่ยวกับปากทองของประชาชนในระดับลาง ที่เปนคนสวนใหญของประเทศโดยมีแผนงานที่สําคัญ คือ แผนงานการพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก และชุมชนเขมแข็ง ซึ่งไดมอบใหกระทรวงมหาดไทยที่มีกรมการพัฒนาชุมชนเปนหนวยงานหลัก บูรณาการไปสูการปฏิบัติ และเพื่อใหการดําเนินการตามนโยบายรัฐบาลและขอสั่งการของ นายกรัฐมนตรีเห็นผลเปนรูปธรรมโดยเร็วและมีความยั่งยืน กระทรวงมหาดไทยกําหนด โครงการ “ลดความเหลื่อมล้ํา แบงปนความสุข”เปน ๑ ใน ๘ กลุมโครงการเนนหนักที่ให ความสําคัญเปนพิเศษในเชิงผลสัมฤทธิ์ โดยโครงการดังกลาวเนนการสงเสริมเศรษฐกิจฐานราก แกปญหาหนี้สินนอกระบบ ความยากจนระดับครัวเรือน พัฒนาคุณภาพชีวิตและขยายโอกาส คนยากจนในการเขาถึงทรัพยากรและการใหบริการของรัฐ เพื่อขับเคลื่อนนโยบายรัฐบาลและนโยบายกระทรวงมหาดไทยขางตน กรมการพัฒนา ชุมชนไดกําหนดใหการพัฒนาอาชีพครัวเรือน เปน ๑ ใน ๓ ปจจัยขับเคลื่อนวาระกรมการพัฒนา ชุมชน ป ๒๕๖๐ (CDD Agenda 2017) มุงผลให “เศรษฐกิจครัวเรือนมีความมั่นคง ประชาชนใช ชีวิตอยูในชุมชนอยางมีความสุข” และดําเนินการภายใต “โครงการสรางสัมมาชีพชุมชน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” เพื่อยกระดับเศรษฐกิจฐานราก คือ “รายได” ทําให ประชาชนในชุมชนมีรายไดเพิ่มขึ้น มีความมั่นคงและยั่งยืน สังคมอยูรวมกันอยางมีความสุข ดวยการสรางอาชีพ ผานกระบวนการ “สรางสัมมาชีพชุมชน” ภายใตแนวคิด “ชาวบาน สอนชาวบาน” สอนอาชีพที่เขาตองการอยากทําประกอบการนอมนําหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียงมาเปนแนวทาง ซึ่งกระบวนการ “สรางสัมมาชีพชุมชน” เริ่มตนดวยการพัฒนาทักษะ การถายทอดองคความรูใหกับปราชญชุมชนดานอาชีพ จากนั้นกลับไปสรางทีมและจัดการฝึกอบรมอาชีพใหกับครัวเรือนที่ตองการฝกอาชีพในหมูบานเปาหมาย ตลอดจนติดตาม สนับสนุนอยางตอเนื่องเพื่อใหครัวเรือนที่เขารับการฝกอาชีพมีความรูและปฏิบัติอาชีพไดจริง จนพัฒนาเปนอาชีพที่สรางรายไดใหกับครัวเรือนไดอยางมั่นคง ซึ่งในปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๐ ไดดําเนินการสรางสัมมาชีพชุมชนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ภายใตการบูรณาการ ความรวมมือของประชารัฐ ในพื้นที่ความรับผิดชอบของยุทธศาสตรที่ 1 การสงเสริมการ ขับเคลื่อนการพัฒนาตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในภาคเกษตรและชนบท จํานวน 23,589 หมูบาน ประชาชนไดรับการพัฒนาอาชีพและมีรายได รวม 471,780 คน/ครัวเรือน และในปงบประมาณ พ.ศ. 2561 กําหนดหมูบานเปาหมาย จํานวน 20,140 หมูบาน โดยเปนหมูบานในพื้นที่เปาหมายเดิม ปงบประมาณ พ.ศ. 2560 จํานวน 16,512 หมูบาน และหมูบานเปาหมายใหม ปงบประมาณ พ.ศ. 2561 จํานวน 3,628 หมูบาน ประชาชน เปาหมายจะไดรับการพัฒนาอาชีพและมีรายไดรวม ๕๒๓,๖๔๐ คน/ครัวเรือน

นิยามศัพท

สัมมาชีพ หมายถึง อาชีพที่ไมเบียดเบียนตนเอง ไมเบียดเบียนผูอื่น ไมเบียดเบียน สิ่งแวดลอม และมีรายไดมากกวารายจาย เปนความพยายามที่จะปรับจากการทํามาหากิน เปนทํามาคาขาย โดยไมไดเอากําไรสูงสุดเปนตัวตั้งหรือเปนเปาหมายสุดทาย และตองคํานึงถึง ความเปนธรรมทางสังคม กลาวคือความสุขของตนและคนทํางาน รวมถึงประโยชนของผูบริโภค และผูรับบริการเปนหลัก

ปราชญชุมชน หมายถึง ผูที่ประกอบสัมมาชีพจนมีความรูความชํานาญในการประกอบ อาชีพ หรือมีความเชี่ยวชาญในอาชีพนั้น ๆ ประสบความสําเร็จและมีความมั่นคงในอาชีพ เปนที่ยอมรับของคนในชุมชน พรอมมีจิตอาสาที่จะถายทอดและขยายผลไปยังบุคคลอื่น ๆ ในชุมชน

วิทยากรสัมมาชีพชุมชน หมายถึง ปราชญชุมชนที่ผานการอบรม หลักสูตร “วิทยากรผูนํา สัมมาชีพ” จากศูนยศึกษาและพัฒนาชุมชน

ทีมวิทยากรสัมมาชีพชุมชน หมายถึง ปราชญชุมชนของหมูบาน ๆ ละ 5 คนประกอบดวย วิทยากรผูนําสัมมาชีพ 1 คน และปราชญชุมชนที่เขารวมเปนทีม เพิ่มเติมอีกหมูบานละ 4 คน

หมูบานเปาหมายสัมมาชีพชุมชน ปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖1 หมายถึง หมูบานเปาหมายเดิม ปงบประมาณ พ.ศ. 2560 จํานวน 16,512 หมูบาน และหมูบานเปาหมายใหม ปงบประมาณ พ.ศ. 2561 จํานวน 3,628 หมูบานรวม 20,140 หมูบาน

หมูบานเปาหมายเดิม ปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๐ หมายถึง หมูบานเศรษฐกิจพอเพียง ตามพื้นที่ความรับผิดชอบของยุทธศาสตรที่ 1 การสงเสริมการขับเคลื่อนการพัฒนาตามปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียงในภาคเกษตรและชนบท จํานวน ๑๖,๕๑๒ หมูบาน (รอยละ 70 ของ 23,589 หมูบาน)

หมูบานเปาหมายใหม ปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ หมายถึง หมูบานเศรษฐกิจพอเพียง ตนแบบที่ไดรับการสนับสนุนงบประมาณจากกรมการพัฒนาชุมชน หรือหมูบานที่มีครัวเรือน มีรายไดต่ํากวาเกณฑความจําเปนพื้นฐาน (จปฐ.) หรือหมูบานที่มีความพรอมที่อยูนอกพื้นที่ ความรับผิดชอบของยุทธศาสตรที่ 1 การสงเสริมการขับเคลื่อนการพัฒนาตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในภาคเกษตรและชนบท จํานวน ๓,๖๒๘ หมูบาน

ครัวเรือนเปาหมาย หมายถึง ครัวเรือนที่อยูในหมูบานเปาหมายสัมมาชีพชุมชน ปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ หมูบานละ 2๖ ครัวเรือน ที่แสดงความประสงคตองการเขารับการ ฝกอาชีพตามแบบสํารวจความตองการฝกอาชีพของคนในชุมชน

ครัวเรือนสัมมาชีพชุมชน หมายถึง ครัวเรือนเปาหมายที่ผานการอบรมอาชีพ โครงการ สงเสริมการสรางสัมมาชีพชุมชนในระดับหมูบานและโครงการขยายผลการสรางครัวเรือน สัมมาชีพชุมชน

ครัวเรือนสัมมาชีพชุมชนตัวอยาง หมายถึง ครัวเรือนสัมมาชีพชุมชนที่ผานการคัดเลือก ตามเกณฑที่กําหนดในระดับจังหวัดหรือระดับภาค

ทีมสนับสนุนการขับเคลื่อนสัมมาชีพชุมชน หมายถึง ผูนําชุมชน กลุม องคกร หรือ เครือขายการพัฒนาชุมชนที่มีศักยภาพ ซึ่งอยูในพื้นที่เปาหมายในการสรางสัมมาชีพชุมชน ประจําปงบประมาณ พ.ศ ๒๕๖๑ และไดรับคําสั่งแตงตั้งเปนทีมสนับสนุนการขับเคลื่อน สัมมาชีพชุมชน โดยในแตละทีมอาจจะประกอบดวย ปราชญชุมชน ผูนําอาสาพัฒนาชุมชน (ผูนํา อช.) คณะกรรมการพัฒนาสตรี คณะกรรมการศูนยประสานงานองคกรชุมชน (ศอช.) คณะกรรมการเครือขาย OTOP คณะกรรมการเครือขายกลุมออมทรัพยเพื่อการผลิต หรืออื่น ๆ ตามศักยภาพของแตละพื้นที่

กลุมอาชีพ หมายถึง กลุมที่จัดตั้งขึ้นใหมจากการรวมตัวของผูแทนครัวเรือนในหมูบาน เปาหมาย ตั้งแต 5 ครัวเรือนขึ้นไป ซึ่งผานการสงเสริมการสรางสัมมาชีพชุมชนในระดับหมูบาน ที่มีการประกอบอาชีพเดียวกันหรือประเภทอาชีพเดียวกันมารวมกันดําเนินการ โดยมี วัตถุประสงคเพื่อชวยเหลือซึ่งกันและกันในการประกอบอาชีพ

กระบวนการสร้างสัมมาชีพชุมชน

การสรางสัมมาชีพชุมชนขับเคลื่อนการดําเนินงานอยางเปนกระบวนการ ภายใตแนวคิด “ชาวบานสอนชาวบาน” สอนอาชีพที่เขาตองการอยากทําประกอบการนอมนําหลักปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียงมาเปนแนวทาง ที่เริ่มตนดวยการพัฒนาทักษะการถายทอดองคความรู ใหกับปราชญชุมชนดานอาชีพ จากนั้นกลับไปสรางทีมและจัดการฝกอบรมอาชีพใหกับครัวเรือน ที่ตองการฝกอาชีพในหมูบานเปาหมาย ตลอดจนติดตาม สนับสนุนอยางตอเนื่อง เพื่อให ครัวเรือนที่เขารับการฝกอาชีพมีความรูและปฏิบัติอาชีพไดจริง จนพัฒนาเปนอาชีพที่สรางรายได ใหกับครัวเรือนไดอยางมั่นคง

กรมการพัฒนาชุมชนไดกําหนดกิจกรรม/โครงการภายใตกระบวนการสรางสัมมาชีพชุมชน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ประจําปงบประมาณ พ.ศ. 2561 เพื่อใหบรรลุตาม เปาหมายที่กําหนด โดยมีกิจกรรม/โครงการที่มีความเกี่ยวเนื่องสัมพันธกัน แบงเปน 4 โครงการ หลัก และ 4 โครงการสนับสนุน ดังนี้

4 โครงการหลัก ไดแก

1. พัฒนาผูนําสัมมาชีพ

2. เตรียมความพรอมทีมวิทยากรสัมมาชีพชุมชน

3. สรางสัมมาชีพชุมชนในระดับหมูบาน

4. ขยายผลการสรางครัวเรือนสัมมาชีพชุมชน

4 โครงการสนับสนุน ไดแก

1. การสรางทีมสนับสนุนการขับเคลื่อนสัมมาชีพชุมชนระดับจังหวัด

2. การประชุมเชิงปฏิบัติการคณะกรรมการพัฒนาสตรีภาค (กพสภ.) สงเสริมครัวเรือน สัมมาชีพชุมชน

3. บูรณาการแผนชุมชนระดับตําบลสรางสัมมาชีพชุมชน

4. สนับสนุนสัมมาชีพชุมชนแกครัวเรือนยากจน

(Visited 1 times, 1 visits today)